Volg ons op Twitter

Sportgeneeskunde

Spierscheur

Inleiding

Een spierscheur is een relatief veel voorkomende blessure bij atletiek en ontstaat vaak bij sprinten of tijdens een afzet. Deze blessure treedt bij atleten vaak op in de kuitspieren, in de spieren aan de voorzijde van het bovenbeen (de m.Quadriceps) of in de spieren aan de achterzijde van het bovenbeen (de hamstrings). Bij het optreden van een spierscheur wordt er vaak plots (hevige) pijn gevoeld. Het kan lijken alsof er met een zweep op de spier wordt geslagen of dat er in de spier wordt getrapt. De blessure wordt in de volksmond dan ook wel 'zweepslag' genoemd. Direct na het ontstaan van de blessure is lopen (vaak) moeilijk en pijnlijk. Soms vallen de pijnklachten (in eerste instantie) echter wonderwel mee. Na verloop van tijd kan er een zwelling of een bloeduitstorting zichtbaar worden.

Oorzaken van een spierscheur

Een spierscheur treedt vaak op als er sprake is van:

  • niet (of onvoldoende) uitvoeren van een warming-up.
  • niet (goed) uitvoeren van de rekoefeningen.
  • verkorte of stijve spieren.
  • een te snelle trainingsopbouw waarbij in een korte tijd te veel, te intensief en te vaak wordt getraind.
  • eenzijdige trainingsvormen, waarbij met name de sprongkrachttraining berucht is.
  • vermoeidheid, waardoor eerder kramp optreedt.
  • koude en natte weersomstandigheden.
  • na de inspanning geen cooling-down uitgevoerd.

Hoe kan een spierscheur voorkomen worden?

Om deze spierblessure te voorkomen, is het raadzaam om onderstaande preventietips na te leven bij het sporten.

Warming-up

Doe een goede warming-up van minstens 20 minuten. Begin met 5 tot 10 minuten losjes inlopen en voer daarna de rekoefeningen uit die hieronder vermeld staan. Voer hierna een aantal versnellingsloopjes uit waarbij de snelheid naar het einde toe steeds meer wordt opgevoerd.

Goede trainingsopbouw

Zorg voor een goede trainingsopbouw. 'Te snel' en 'te veel' is vragen om moeilijkheden. Als u vermoeid bent of stijve spieren hebt, pas uw training dan daarop aan en dribbel lekker los. Train niet verder met een spier die 'zomaar' samentrekt of waar de kramp in schiet. Het optreden van kramp is niet normaal! Dit duidt op overbelasting, waarbij er eerder een spierscheur zal optreden.

Spierversterkende oefeningen

Zorg dat u over een basisniveau aan kracht (uithoudingsvermogen) beschikt. Vraag uw trainer om een trainingsschema met spierversterkende oefeningen voor u op te stellen, gericht op de nummers die u beoefent.

Goede techniek

Het is van groot belang dat u 'soepel' blijft bewegen. 'Verkrampen' en 'forceren' verhogen de kans op een spierscheur aanzienlijk.

Sportkleding

Draag bij koud en nat weer een trainingsbroek.

Cooling-down

Voer altijd een cooling-down uit. Dit voorkomt (zoveel mogelijk) stijve spieren (de dagen) na de training.

Wat kunt u doen als er (toch) een spierscheur is ontstaan?

Als eenmaal een spierscheur is ontstaan, is het zaak om erger te voorkomen. Dit kunt u bereiken door:

Koelen

Loop of steun niet op het geblesseerde been. Vermijd het aanspannen en rekken van de gescheurde spier en houd het been zoveel mogelijk omhoog. Op deze manier blijft de bloeduitstorting zo klein mogelijk. Probeer in de eerste twee tot drie dagen na het optreden van de spierscheur het been zo min mogelijk te belasten. Gebruik eventueel in overleg met uw behandelaar elleboogkrukken.

Koel direct door een coldpack of ijszak op de pijnlijke plaats te leggen. Het koelen moet zeker 15 minuten volgehouden worden. Zorg er wel voor dat er bijvoorbeeld een theedoek tussen het ijs en de huid wordt gelegd om huidbeschadiging door bevriezing te voorkomen. Ga door met koelen waarbij periodes van koelen afgewisseld moeten worden met periodes zonder koeling. Koelen kan tot 48 uur na het ongeval een positief effect hebben op het zo klein mogelijk blijven van de bloeduitstorting. Deze bloeduitstorting ontstaat doordat er ook bloedvaatjes in de spier gescheurd zijn. Maar bedenk wel: hoe eerder gekoeld wordt, hoe beter!

Drukverband

Leg zelf of laat zo snel mogelijk een drukverband aanleggen. Laat hierbij geen vette watten gebruiken. Hieronder wordt het namelijk warm, waardoor het effect van de koeling weer verloren gaat.

Geen massage!

Laat een verse spierscheur nooit masseren en gebruik geen warmte (of warmte-inbrengende zalven). Dit verergert de blessure alleen maar. Pas na twee of drie dagen kunnen eventueel 'schuddingen' of een voorzichtige massage rondom de gescheurde plek worden toegepast.

Vraag sportmedisch advies

Raadpleeg na bovengenoemde EHBO-maatregelen uw huisarts of een (geregistreerd) sportarts. Deze (sport)arts kan dan beoordelen of fysiotherapeutische behandeling voor u zinvol is. Neem voor meer informatie contact op met ons via het nummer 023-5258080.

Wanneer kunt u de training hervatten?

Na een spierscheur is het aan te raden zo snel mogelijk met rustige rekoefeningen te beginnen, om de spier op lengte te laten genezen. Hierbij mag u niet 'door de pijn heen' rekken. Als de pijnklachten na verloop van enkele dagen weer wat minder worden, kunt u voorzichtig gaan rekken volgens het principe van Janda, waarbij de aangedane spier eerst aangespannen wordt en direct aansluitend gerekt wordt. Ook fietsen en zwemmen behoren dan tot de mogelijkheden. Pas als dat pijnvrij kan, kunt u weer voorzichtig gaan dribbelen en spierversterkende oefeningen voor de spier gaan uitvoeren.

Bedenk dat een spierscheur een blessure is die de neiging heeft weer opnieuw op te treden wanneer de training te snel wordt hervat. Neem dus de tijd (minimaal 6-8 weken!) voor de revalidatie. Zorg, in overleg met uw trainer en eventueel met een (sport)arts of fysiotherapeut, voor een goede trainingsopbouw. Hierbij moet veel aandacht worden gegeven aan rekoefeningen en oefeningen om de kracht en met name ook het krachtuithoudingsvermogen van de aangedane spier weer op te trainen.

Wanneer bent u weer volledig trainingsbelastbaar?

U bent pas weer volledig trainingsbelastbaar als:

  • u tijdens belasten geen pijn meer voelt.
  • de spier weer zijn oorspronkelijke lengte heeft.
  • de kracht en met name ook het krachtuithoudingsvermogen van de spier weer (bijna) geheel opgetraind zijn. Hoe weet u nu of dat het geval is? Vaak voelt een atleet dat zelf feilloos als 'vermoeidheid' of 'optrekkende stijfheid' die eerder optreedt in de aangedane spier.

Globaal kan de trainingsopbouw na een spierscheuring uit de volgende stappen bestaan: onbelast oefenen, wandelen of fietsen, rustig lopen, voorzichtig versnellingsloopjes en langere tempo-lopen, submaximaal sprinten, voluit sprinten op de training en uiteindelijk sprinten tijdens de wedstrijd. Zeker bij deze blessure geldt: voorkomen is beter dan genezen!

Bron: KNAU